Rzecznik Praw Pacjenta ma teraz okazję do wykazania swojej skuteczności w walce z dezinformacją medyczną, której dopuściło się Ministerstwo Zdrowia publikując komunikat o konieczności szczepienia noworodków przeciw gruźlicy bez wykluczenia przeciwwskazania w postaci wrodzonych niedoborów odporności:

W komunikacie tym bez przedstawienia żadnych dowodów napisano, że ryzyko zachorowania na gruźlicę noworodka, który będzie miał o kilka tygodni odroczone szczepienie BCG, jest wyższe, niż ryzyko, że noworodek z niedoborami odporności zostanie zaszczepiony.

Kto chce, też może wysłać taki wniosek o informację do RPP:

kancelaria@rpp.gov.pl
temat maila: dezinformacja medyczna w Ministerstwie Zdrowia - wniosek o informację

Dzień dobry,

w nawiązaniu do publicznie deklarowanej aktywności Rzecznika Praw Pacjenta w zakresie przeciwdziałania dezinformacji medycznej w przestrzeni publicznej, zgłaszam stosowanie dezinformacji medycznej przez Ministerstwo Zdrowia i wnoszę o informację, jakie działania zamierza podjąć Rzecznik Praw Pacjenta wobec Ministra Zdrowia w związku z treścią komunikatu opublikowanego na stronie rządowej: https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministra-zdrowia-i-glownego-inspektora-sanitarnego-na-temat-szczepien-noworodkow-przeciw-gruzlicy-w-czasie-realizacji-pilotazu-badan-przesiewowych


W komunikacie tym zawarto następujące stwierdzenie:

 "W związku z wyższym ryzykiem zachorowania na gruźlicę (4236 przypadków w 2024 roku) nieszczepionych noworodków i niemowląt niż  podania szczepionki BCG dziecku z zespołem SCID (obecne ryzyko wystąpienia SCID wynosi 1/55 000–60 000 urodzeń żywych, co daje 4-5 przypadków na rok w Polsce), szczepienia przeciw BCG noworodków pozostają priorytetem."

Powyższe twierdzenie stanowi przykład klasycznej dezinformacji medycznej polegającej na nieuprawnionym zestawieniu danych epidemiologicznych, które nie odnoszą się do tego samego zdarzenia ryzyka ani do tej samej populacji i horyzontu czasowego.

Na podstawie rocznej liczby zachorowań na gruźlicę w całej populacji oraz częstości występowania SCID w populacji noworodków nie jest bowiem możliwe wyciągnięcie wniosku, czy ryzyko związane z odroczeniem szczepienia BCG u noworodka o kilka tygodni jest wyższe, czy niższe od ryzyka podania szczepionki BCG dziecku z nierozpoznanym wrodzonym niedoborem odporności.

Aby taki wniosek był uprawniony, konieczne byłoby posiadanie danych dotyczących częstości występowania zakażeń gruźlicą wśród noworodków w pierwszych tygodniach życia w populacji noworodków, u których szczepienie BCG zostało odroczone o kilka tygodni. 

Dane takie nie zostały w komunikacie Ministra Zdrowia przedstawione ani nawet wskazane jako istniejące.

W konsekwencji Ministerstwo Zdrowia formułuje kategoryczne wnioski dotyczące ryzyka medycznego posługując się danymi, które nie pozwalają na przeprowadzenie porównania, na które się powołuje. 

Tego rodzaju przekaz wprowadza w błąd zarówno rodziców noworodków, jak i personel medyczny, naruszając prawo pacjenta do rzetelnej, opartej na aktualnej wiedzy medycznej informacji.

W związku z powyższym wnoszę o:
– ocenę, czy opisany komunikat spełnia standardy rzetelnej informacji medycznej,
– wskazanie, jakie działania Rzecznik Praw Pacjenta zamierza podjąć wobec Ministra Zdrowia w związku ze stosowaniem dezinformacji medycznej,
– oraz czy Rzecznik Praw Pacjenta wystąpił lub zamierza wystąpić do Ministra Zdrowia o sprostowanie lub uzupełnienie komunikatu o dane umożliwiające rzeczywistą ocenę ryzyka.

Z poważaniem,
.............