od: szczepienie.info <kontakt@szczepienie.info>
do: kancelaria@rpp.gov.pl
data: 16 mar 2026, 10:58
temat: Wniosek o informację
Dzień dobry.
W imieniu swoim oraz innych rodziców zmuszanych do poddawania dzieci szczepieniom ochronnym wnoszę o informację, czy pacjent lub jego opiekun prawny ma prawo do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na zabieg medyczny o treści, jaką uznaje za konieczną i zgodną ze stanem faktycznym, czy też treść tego oświadczenia może być narzucona przez świadczeniodawcę i nie może ona podlegać żadnym modyfikacjom na wniosek pacjenta nawet jeśli oznaczałoby to poświadczenie nieprawdy poprzez podpisanie takiego oświadczenia?
Poniżej przykładowa modyfikacja treści takiego oświadczenia.
Czy rodzice mają prawo do dokonania takich modyfikacji na oświadczeniu, które otrzymują na "porodówce" w szpitalu? Czy prawo rodzicom tego zabrania, a jeśli tak, to który przepis prawa o tym stanowi?
od: szczepienie.info <kontakt@szczepienie.info>
do: kancelaria@rpp.gov.pl,
"ezd@rpp.gov.pl" <ezd@rpp.gov.pl>
DW: nik@nik.gov.pl
data: 28 kwi 2026, 16:30
temat: wniosek o informację
Rzecznik Praw Pacjenta
do wiadomości: Najwyższa Izba Kontroli
W nawiązaniu do pisma RzPP-DPW-WPII.431.1124.2026, które rzekomo stanowi odpowiedź na pytanie, czy pacjent lub jego opiekun prawny ma prawo do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na zabieg medyczny o treści, jaką uznaje za konieczną i zgodną ze stanem faktycznym, czy też treść tego oświadczenia może być narzucona przez świadczeniodawcę i nie może ona podlegać żadnym modyfikacjom na wniosek pacjenta nawet jeśli oznaczałoby to poświadczenie nieprawdy poprzez podpisanie takiego oświadczenia, z przykrością muszę stwierdzić, że odpowiedź ta nie odnosi się do istoty pytań zadanych w moim piśmie z dnia 16 marca 2026.
Nie pytałem bowiem Rzecznika Praw Pacjenta o to, czy obowiązkowe szczepienia ochronne mają charakter obowiązkowy, ani o to, czy pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy może skutecznie odmówić wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego z powołaniem się na art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, więc nie do końca rozumiem, z jakich przyczyn Rzecznik odpowiada mi na pytania, których nie zadałem, zamiast udzielić mi odpowiedzi na pytania, które zostały zadane.
Wyjaśniam więc, że moje pytania zawarte w piśmie z dnia 16 marca 2026 dotyczyły następującej kwestii: czy pacjent albo jego przedstawiciel ustawowy ma prawo ukształtować treść własnego oświadczenia o zgodzie na udzielenie świadczenia zdrowotnego zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym, czy też świadczeniodawca może narzucić pacjentowi gotową, nieedytowalną treść takiego oświadczenia.
W szczególności moje pytanie dotyczyło tego, czy rodzic dziecka może dopisać do formularza zgody na obowiązkowe szczepienie ochronne zastrzeżenie np. że zgoda ta jest składana pod presją grożących środków egzekucyjnych, w tym grzywny w celu przymuszenia.
Odpowiedź Rzecznika pomija przy tym istotny przepis rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 10.2 tego rozporządzenia, lekarskie badanie kwalifikacyjne oraz obowiązkowe szczepienia ochronne u osoby, która ukończyła 6. rok życia, a nie osiągnęła pełnoletności, mogą zostać przeprowadzone bez obecności osoby sprawującej prawną pieczę nad tą osobą albo opiekuna faktycznego po uzyskaniu ich pisemnej zgody oraz informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić przeciwwskazanie do szczepień.
Co więcej, § 10.4 tego samego rozporządzenia stanowi, że do karty uodpornienia dołącza się wymaganą na piśmie zgodę, o której mowa w punkcie 2.
Przepisy te mają zasadnicze znaczenie dla sprawy. Skoro bowiem sam prawodawca w rozporządzeniu dotyczącym obowiązkowych szczepień ochronnych przewiduje instytucję pisemnej zgody rodzica lub opiekuna, to nie sposób poprzestać na ogólnym stwierdzeniu, że „znaczenie instytucji zgody ma charakter wtórny wobec obowiązku wynikającego z ustawy szczególnej”.
Takie stwierdzenie nie odpowiada na pytanie, czym jest ta pisemna zgoda, kto może określić jej treść, czy może ona zostać uzupełniona przez osobę ją składającą oraz czy istnieje przepis prawa zakazujący rodzicowi dopisania do niej zastrzeżenia odpowiadającego rzeczywistym okolicznościom jej złożenia.
Innymi słowy, nawet jeżeli Rzecznik stoi na stanowisku, że obowiązek szczepień ochronnych ogranicza możliwość odmowy poddania dziecka szczepieniu, to nadal pozostaje nierozstrzygnięta odrębna kwestia: czy rodzic ma obowiązek podpisać oświadczenie o zgodzie w treści przygotowanej jednostronnie przez świadczeniodawcę, bez prawa dopisania własnych zastrzeżeń.
Dotychczasowa odpowiedź Rzecznika nie zawiera odpowiedzi na to pytanie.
W związku z powyższym ponownie proszę o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na następujące pytania:
Czy pacjent albo jego przedstawiciel ustawowy ma prawo dopisać własne zastrzeżenie do formularza zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego?
Czy świadczeniodawca ma prawo odmówić przyjęcia oświadczenia o zgodzie wyłącznie z tego powodu, że pacjent albo jego przedstawiciel ustawowy dopisał do formularza własne zastrzeżenie?
Czy rodzic dziecka ma obowiązek podpisać formularz zgody na obowiązkowe szczepienie ochronne wyłącznie w brzmieniu przygotowanym przez szpital lub innego świadczeniodawcę, bez prawa dokonania jakiejkolwiek modyfikacji jego treści?
Czy prawo zakazuje rodzicowi dopisania do oświadczenia o zgodzie na obowiązkowe szczepienie ochronne dziecka informacji, że zgoda ta jest wyrażana pod presją grożącej grzywny w celu przymuszenia?
Jeżeli Rzecznik Praw Pacjenta stoi na stanowisku, że rodzic nie ma prawa dokonać takiego dopisku, proszę o wskazanie konkretnego przepisu prawa, który taki zakaz ustanawia.
Jak Rzecznik Praw Pacjenta godzi stanowisko, że „znaczenie instytucji zgody ma charakter wtórny”, z treścią § 10.2 oraz § 10.4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które wprost przewidują uzyskanie pisemnej zgody rodzica lub opiekuna oraz dołączenie tej zgody do karty uodpornienia?
Czy zdaniem Rzecznika pisemna zgoda, o której mowa w § 10.2 rozporządzenia, jest oświadczeniem rodzica lub opiekuna, którego treść powinna odpowiadać rzeczywistym okolicznościom jej złożenia, czy też jest wyłącznie formularzem administracyjnym, którego treść może zostać jednostronnie narzucona przez świadczeniodawcę?
Podkreślam, że przywołanie orzecznictwa dotyczącego obowiązkowego charakteru szczepień ochronnych nie odpowiada na powyższe pytania. Nie kwestionuję w niniejszym piśmie istnienia ustawowego obowiązku szczepień ochronnych. Pytam natomiast o to, czy obowiązek ten obejmuje również obowiązek podpisania przez rodzica oświadczenia o treści narzuconej przez świadczeniodawcę, bez prawa dodania do niego zastrzeżeń odpowiadających rzeczywistym okolicznościom złożenia tego oświadczenia.
Uprzejmie proszę więc, aby ponowna odpowiedź nie polegała na wyjaśnianiu, że obowiązek szczepień ochronnych jest obowiązkiem.
Przedmiotem pytania jest wyłącznie to, czy istnieje przepis prawa, który zakazuje pacjentowi lub przedstawicielowi ustawowemu pacjenta dokonania modyfikacji treści oświadczenia o zgodzie na zabieg medyczny, w tym poprzez dopisanie zastrzeżenia, że zgoda jest wyrażana pod presją grożących środków egzekucyjnych.
Wnoszę, aby odpowiedź zawierała jednoznaczne stanowisko Rzecznika oraz - w razie twierdzenia, że takie działanie jest niedopuszczalne - wskazanie konkretnej podstawy prawnej tego zakazu.
Do wiadomości Naczelnej Izby Kontroli, która być może uzna za stosowne poddać kontroli jakość pomocy świadczonej przez biuro Rzecznika Praw Pacjenta.
Oświadczam, że od NIK nie oczekuję żadnej odpowiedzi na niniejsze pismo. To jest jedynie informacja dla NIK, że biuro RPP odpowiada na pytania, które nie zostały zadane, zamiast odpowiadać na pytania, które zostały zadane.
Z wyrazami szacunku.
Ciąg dalszy nastąpi.
