Jest już „odpowiedź” na naszą petycję dotyczącą udzielenia przez Ministra Zdrowia odpowiedzi na pytania:
Czy do zadań lekarza, który powziął wiedzę o wystąpieniu objawu chorobowego w następstwie czasowym szczepienia, należy dokonanie oceny, czy między podaniem szczepionki, a wystąpieniem tego objawu chorobowego występuje związek przyczynowo-skutkowy?
Czy lekarz ma obowiązek zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego, jeśli po powzięciu wiedzy o wystąpieniu objawu chorobowego w następstwie czasowym szczepienia uznał, że objaw ten nie jest związany przyczynowo ze szczepieniem?
Petycję cały czas można nadal wysyłać do Ministra Zdrowia za pomocą tego formularza: https://szczepienie.info/petycja-nop-ocena-przyczynowa/
W odpowiedzi na złożoną petycję Minister Zdrowia przysłał pismo, w którym stwierdza, że ta petycja nie jest petycją, tylko „zapytaniem obywatelskim”:
Jeśli Was też oburza – tak jak mnie – zachowanie Ministra Zdrowia, który żeby nie odpowiadać na pytania zawarte w treści petycji uznaje sobie po prostu, że petycja nie jest petycją, to możecie do Ministra Zdrowia także razem ze mną wysłać następujące pismo:
email: kancelaria@mz.gov.pl
temat maila: wniosek o informację
Dotyczy: pisma Departamentu Zdrowia Publicznego z dnia 25 maja 2026 r., znak: ZPŚ.054.358.2026.JP - wezwanie do prawidłowego rozpoznania petycji oraz do jednoznacznego zajęcia stanowiska w sprawie zasad zgłaszania NOP przez lekarzy.
W związku z pismem Departamentu Zdrowia Publicznego z dnia 25 maja 2026 r., znak: ZPŚ.054.358.2026.JP, w którym stwierdzono, że petycja dostępna pod adresem https://szczepienie.info/petycja-nop-ocena-przyczynowa/ i dotycząca zasad zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych nie spełnia wymogów formalnych petycji, wnoszę o ponowną analizę sprawy oraz o jednoznaczne odniesienie się do pytań przedstawionych w petycji.
W pierwszej kolejności wnoszę o wskazanie, którego konkretnie wymogu formalnego przewidzianego w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach - zdaniem Ministerstwa Zdrowia - nie spełniała moja petycja.
W piśmie z dnia 25 maja 2026 r. Departament Zdrowia Publicznego ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że pismo „nie spełnia wymogów formalnych dla petycji”, jednak nie wskazał, czy chodzi o brak oznaczenia podmiotu wnoszącego petycję, brak adresu do korespondencji, brak oznaczenia adresata, brak wskazania przedmiotu petycji, czy też o jakikolwiek inny konkretny brak formalny.
Jednocześnie z dalszej części pisma wynika, że Ministerstwo Zdrowia w rzeczywistości nie zarzuca petycji braku formalnego, lecz arbitralnie uznaje, że jej treść stanowi „zapytanie obywatelskie w trybie ogólnym”. Jest to jednak zupełnie inny zarzut niż brak formalny. Nie można więc jednocześnie twierdzić, że petycja nie spełnia wymogów formalnych i nie wskazać żadnego konkretnego brakującego elementu formalnego.
Przypominam, że w myśl ustawy o petycjach przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.
Przedmiotowa petycja nie dotyczyła prywatnego interesu jednostkowego, lecz problemu o oczywistym znaczeniu publicznym: jednolitości praktyki lekarzy w zakresie zgłaszania NOP, rzetelności danych gromadzonych w systemie nadzoru nad bezpieczeństwem szczepień oraz praw pacjentów i rodziców dzieci szczepionych do prawidłowego procedowania informacji o objawach chorobowych występujących po szczepieniu.
Żądanie zawarte w petycji było żądaniem podjęcia przez Ministra Zdrowia “innego działania w sprawie dotyczącej życia zbiorowego”, tj. przedstawienia jasnego i praktycznie użytecznego stanowiska w zakresie zasad zgłaszania NOP przez lekarzy. Nie było to żądanie opracowania danych statystycznych, przeprowadzenia badań, sporządzenia analizy naukowej ani udzielenia porady prawnej w jednostkowej sprawie. Przedmiotem petycji było uporządkowanie praktyki stosowania obowiązujących przepisów w obszarze zdrowia publicznego.
Nie sposób również zaakceptować stanowiska, że „szablonowy” albo „tożsamy” charakter pism kierowanych do urzędu miałby sam w sobie pozbawiać pismo charakteru petycji. Ustawa o petycjach przewiduje instytucję petycji wielokrotnej. Jeżeli więc do Ministerstwa Zdrowia wpływają liczne pisma dotyczące tego samego problemu, to potwierdza to raczej społeczny i publiczny charakter sprawy, a nie uzasadnia odmowę potraktowania pisma jako petycji.
Wnoszę również o wskazanie konkretnych orzeczeń sądowych, na które powołało się Ministerstwo Zdrowia, twierdząc, że „w świetle orzecznictwa sądowego korespondencja masowa, szablonowa, generowana automatycznie, która żąda od urzędu wyjaśnienia procedur lub interpretacji prawa może stanowić wniosek o udostępnienie informacji publicznej lub zwykłe zapytanie obywatelskie, a nie petycję”.
Skoro organ powołuje się na orzecznictwo sądowe jako argument uzasadniający odmowę uznania mojego pisma za petycję, to powinien wskazać konkretne sygnatury tych orzeczeń oraz wyjaśnić, dlaczego miałyby one mieć zastosowanie do niniejszej sprawy. Ogólne powołanie się na bliżej nieokreślone „orzecznictwo sądowe” nie pozwala zweryfikować prawidłowości stanowiska Ministerstwa Zdrowia.
Niezależnie od powyższego, zwracam uwagę, że pismo Ministerstwa Zdrowia z dnia 25 maja 2026 r. w dalszej części w istocie potwierdza zasadniczą tezę mojej petycji, jednak nadal unika jednoznacznej odpowiedzi na zadane pytania.
Ministerstwo Zdrowia wskazało bowiem, że:
„Zgłoszeniu podlega, zgodnie z definicją NOP, każde zaburzenie stanu zdrowia, które wystąpiło w okresie 4 tygodni po podaniu szczepionki”,
oraz że:
„Zgłoszeniu podlegają wszystkie podejrzenia NOP, niezależnie od stopnia ich ciężkości”.
Ministerstwo Zdrowia wskazało również, że obowiązek zgłoszenia NOP spoczywa na lekarzu lub felczerze, który „rozpoznał NOP lub jedynie podejrzewa jego wystąpienie”.
Powyższe sformułowania potwierdzają, że zgłoszenie NOP nie jest uzależnione od uprzedniego pewnego ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między szczepieniem a objawem chorobowym. Istotą zgłoszenia jest bowiem przekazanie informacji o podejrzeniu lub rozpoznaniu NOP, a nie definitywne przesądzenie przyczyny wystąpienia objawu chorobowego.
Tym bardziej niezrozumiałe jest, że Ministerstwo Zdrowia nie udzieliło jednoznacznej odpowiedzi na dwa proste pytania objęte petycją:
1. Czy do zadań lekarza, który powziął wiedzę o wystąpieniu objawu chorobowego w następstwie czasowym szczepienia, należy dokonanie oceny, czy między podaniem szczepionki a wystąpieniem tego objawu chorobowego występuje związek przyczynowo-skutkowy?
2. Czy lekarz ma obowiązek zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego, jeśli po powzięciu wiedzy o wystąpieniu objawu chorobowego w następstwie czasowym szczepienia uznał, że objaw ten nie jest związany przyczynowo ze szczepieniem?
Wnoszę zatem - tym razem już w formie zapytania obywatelskiego - o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania w sposób jednoznaczny, to znaczy przez wskazanie odpowiedzi „tak” albo „nie”, wraz z krótkim uzasadnieniem:
1. Czy lekarz może odmówić zgłoszenia NOP wyłącznie z tego powodu, że w jego subiektywnej ocenie objaw chorobowy występujący w związku czasowym ze szczepieniem „nie ma związku przyczynowego” ze szczepieniem?
2. Czy brak pewności co do przyczyny wystąpienia objawu chorobowego może być podstawą odmowy zgłoszenia NOP?
3. Czy zgłoszenie NOP oznacza potwierdzenie przez lekarza, że szczepienie było przyczyną objawu chorobowego?
4. Czy zgłoszenie NOP jest jedynie zgłoszeniem podejrzenia lub rozpoznania zdarzenia zdrowotnego pozostającego w związku czasowym ze szczepieniem, które dopiero następnie może podlegać dalszej analizie w ramach systemu nadzoru epidemiologicznego i farmakologicznego?
5. Jak należy rozumieć użyte w piśmie Ministerstwa Zdrowia sformułowanie, że „zakres podmiotowy ograniczać ma wszelkie te przypadki, w których podejrzenie nie miałoby choćby minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej”?
6. Z którego przepisu prawa wynika kryterium „minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej” jako przesłanka odmowy zgłoszenia NOP?
7. Czy przez „minimalne oparcie w aktualnej wiedzy medycznej” Ministerstwo Zdrowia rozumie wyłącznie sytuacje oczywiście absurdalne lub niemożliwe medycznie, czy również sytuacje, w których lekarz - mimo wystąpienia objawu chorobowego w okresie 4 tygodni po szczepieniu - samodzielnie uznaje, że prawdopodobieństwo związku przyczynowego jest niewielkie?
Podkreślam, że właśnie ta ostatnia kwestia jest istotą problemu przedstawionego w petycji. W praktyce zdarzają się bowiem sytuacje, w których lekarze odmawiają zgłoszenia NOP nie dlatego, że objaw chorobowy nie wystąpił w związku czasowym ze szczepieniem, lecz dlatego, że samodzielnie uznają, iż objaw ten „nie ma związku ze szczepieniem”. Taka praktyka prowadzi do wstępnej selekcji zgłoszeń według kryterium związku przyczynowego, mimo że definicja NOP oraz konstrukcja obowiązku zgłoszenia odwołują się do podejrzenia lub rozpoznania zdarzenia pozostającego w związku czasowym.
Odsyłanie obywateli do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w przypadku niezgłoszenia NOP przez lekarza nie rozwiązuje problemu, którego dotyczyła petycja. Problem nie polega bowiem wyłącznie na jednostkowym niezgłoszeniu konkretnego przypadku, lecz na braku jednolitego i publicznie dostępnego stanowiska Ministra Zdrowia, które jasno wyjaśniałoby lekarzom, pacjentom i rodzicom dzieci szczepionych, czy lekarz ma prawo odmówić zgłoszenia NOP z powodu własnej oceny braku związku przyczynowego.
W przypadku podtrzymania przez Ministra Zdrowia stanowiska, że Petycja do Ministra Zdrowia w sprawie odpowiedzi na pytania dotyczące zasad zgłaszania NOP nie jest petycją, wnoszę o szczegółowe uzasadnienie tego stanowiska przez:
1. wskazanie konkretnego przepisu ustawy o petycjach, który - zdaniem Ministerstwa Zdrowia - nie został spełniony;
2. wskazanie, dlaczego żądanie przedstawienia publicznego stanowiska w sprawie jednolitej praktyki zgłaszania NOP nie stanowi żądania „innego działania” w sprawie dotyczącej życia zbiorowego oraz wartości wymagających ochrony w imię dobra wspólnego;
3. wskazanie konkretnych sygnatur orzeczeń sądowych, na które powołało się Ministerstwo Zdrowia;
4. wyjaśnienie, dlaczego Ministerstwo Zdrowia nie zastosowało przepisów o petycji wielokrotnej, skoro samo twierdzi, że do urzędu wpływają tożsame pisma dotyczące tego samego problemu.
Jednocześnie, niezależnie od trybu petycyjnego, wnoszę o potraktowanie niniejszego pisma - w zakresie dotyczącym dokumentów i informacji urzędowych - jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej i udostępnienie:
1. dokumentów, wytycznych, instrukcji, stanowisk, analiz lub korespondencji Ministerstwa Zdrowia, GIS, NIZP PZH-PIB lub innych podmiotów podległych albo nadzorowanych przez Ministra Zdrowia, z których wynika, że lekarz przed zgłoszeniem NOP ma obowiązek ocenić istnienie związku przyczynowo-skutkowego między szczepieniem a objawem chorobowym;
2. dokumentów, wytycznych, instrukcji, stanowisk, analiz lub korespondencji, z których wynika, że lekarz może odmówić zgłoszenia NOP z powodu własnej oceny braku związku przyczynowego;
3. dokumentów, z których wynika znaczenie użytego przez Ministerstwo Zdrowia sformułowania „minimalne oparcie w aktualnej wiedzy medycznej” jako kryterium zgłoszenia albo odmowy zgłoszenia NOP;
4. sygnatur orzeczeń sądowych, na które powołano się w piśmie z dnia 25 maja 2026 r., znak: ZPŚ.054.358.2026.JP.
Jeżeli Ministerstwo Zdrowia nie posiada takich dokumentów, wnoszę o jednoznaczne wskazanie, że takie dokumenty nie znajdują się w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia.
Wnoszę również w formie zapytania obywatelskiego o wyjaśnienie, co Ministerstwo Zdrowia rozumie przez zawarte w piśmie z dnia 25 maja 2026 r. sformułowanie:
„Należy podkreślić, że zakres podmiotowy ograniczać ma wszelkie te przypadki, w których podejrzenie nie miałoby choćby minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej”.
Wnoszę o wskazanie:
1. na jakiej podstawie prawnej Minister Zdrowia twierdzi, że istnieje jakikolwiek „zakres podmiotowy”, którego funkcją jest ograniczanie przypadków zgłaszania NOP do tych, w których podejrzenie ma „choćby minimalne oparcie w aktualnej wiedzy medycznej”;
2. czy użyte przez Ministerstwo Zdrowia pojęcie „zakres podmiotowy” oznacza zakres osób zobowiązanych do zgłaszania NOP, tj. lekarzy i felczerów, czy też Ministerstwo Zdrowia używa tego pojęcia jako określenia przesłanek decydujących o tym, jakie zdarzenia zdrowotne podlegają zgłoszeniu jako NOP;
3. z którego przepisu ustawy albo rozporządzenia wynika kryterium „minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej” jako przesłanka zgłoszenia albo odmowy zgłoszenia NOP;
4. kto i w jakim trybie ma oceniać, czy podejrzenie NOP ma „minimalne oparcie w aktualnej wiedzy medycznej”;
5. czy Ministerstwo Zdrowia uważa, że lekarz może odmówić zgłoszenia NOP, jeżeli objaw chorobowy wystąpił w ustawowym okresie po szczepieniu, ale lekarz uznał, że podejrzenie związku ze szczepieniem nie ma - jego zdaniem - „minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej”;
6. czy kryterium „minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej” ma oznaczać konieczność dokonania przez lekarza oceny związku przyczynowo-skutkowego przed zgłoszeniem NOP;
7. Czy Minister Zdrowia potwierdza, że lekarz może odmówić zgłoszenia NOP, gdy według jego własnej oceny - minimalnie opartej na aktualnej wiedzy medycznej - objaw chorobowy występujący w związku czasowym ze szczepieniem nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ze szczepieniem?
8. czy Ministerstwo Zdrowia posiada jakiekolwiek wytyczne, instrukcje, stanowiska, rekomendacje lub inne dokumenty wyjaśniające lekarzom, jak należy stosować kryterium „minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej” przy podejmowaniu decyzji o zgłoszeniu albo odmowie zgłoszenia NOP.
Podkreślam, że powyższe sformułowanie budzi poważne wątpliwości, ponieważ może być rozumiane jako próba wprowadzenia pozaustawowej przesłanki odmowy zgłoszenia NOP. Ustawowa definicja NOP odwołuje się do wystąpienia niepożądanego objawu chorobowego pozostającego w związku czasowym ze szczepieniem ochronnym, natomiast obowiązek zgłoszenia dotyczy lekarza lub felczera, który podejrzewa albo rozpoznaje wystąpienie NOP. Ministerstwo Zdrowia powinno więc jednoznacznie wyjaśnić, czy wskazane przez nie kryterium „minimalnego oparcia w aktualnej wiedzy medycznej” ma jakąkolwiek podstawę normatywną, czy też stanowi jedynie pozaprawny komentarz Departamentu Zdrowia Publicznego.
Na zakończenie podkreślam, że przedmiot niniejszej sprawy nie ma charakteru teoretycznego. Chodzi o praktyczny problem, w którym lekarz, pacjent i rodzic dziecka szczepionego muszą wiedzieć, czy zgłoszenie NOP jest zgłoszeniem podejrzenia zdarzenia pozostającego w związku czasowym ze szczepieniem, czy też lekarz może odmówić zgłoszenia tylko dlatego, że sam uznał brak związku przyczynowego.
Brak jednoznacznej odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia w tej sprawie utrwala niejednolitą praktykę, w której część zdarzeń zdrowotnych występujących po szczepieniu może nie trafiać do systemu nadzoru wyłącznie z powodu subiektywnej, wstępnej oceny lekarza. Taka praktyka godzi w rzetelność danych o NOP oraz w zaufanie obywateli do systemu monitorowania bezpieczeństwa szczepień.
Z poważaniem,
