Oto treść przesłanego zapytania oraz odpowiedź Głównego Inspektora Sanitarnego.
From: szczepienie.info <kontakt@szczepienie.info>
Sent: Tuesday, March 31, 2026 6:42 PM
To: Kancelaria Ministerstwa Zdrowia <kancelaria@mz.gov.pl>; Inspektorat GIS <inspektorat@sanepid.gov.pl>
W nawiązaniu do treści art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (uzzz), który stanowi, że "wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego" wnoszę o udostępnienie mi następujących informacji:
1. Według jakich obiektywnych kryteriów rodzic dziecka polegającego obowiązkowym szczepieniom ochronnym może ocenić, czy lekarz poprawnie dokonał wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego?
2. Jakie przeciwwskazania do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego lekarz ma obowiązek wykluczyć przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a jakich nie ma obowiązku wykluczać i jaka norma prawna o tym stanowi?
3. Jaka jest prawna definicja pojęcia "wykluczenie przeciwwskazań" w rozumieniu w art. 17 ust.2 uzzz i w jakim akcie prawnym została ona umieszczona?
4. Czy przeciwwskazania do podania szczepionki, o których mowa w punkcie 4.3 charakterystyki Produktu Leczniczego szczepionki, podlegają przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym wykluczeniu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 uzzz?
5. Czy przeciwwskazania do podania szczepionki, o których mowa w "ulotce dla pacjenta" dołączonej do szczepionki, podlegają przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym wykluczeniu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 uzzz?
6. Jakie przewidziane prawem działania może podjąć rodzic w przypadku, gdy po badaniu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 uzzz, ma podejrzenia, że lekarz nie wykluczył wszystkich przeciwwskazań do obowiązkowego szczepienia ochronnego, pomimo że stwierdził, że zakwalifikował dziecko do obowiązkowego szczepienia ochronnego?
7. Czy lekarz ma prawo zakwalifikować dziecko do obowiązkowego szczepienia ochronnego, jeśli nie wykluczył wszystkich przeciwwskazań do tego szczepienia?
8. Czy istnieje jeden urzędowy, zamknięty katalog wszystkich przeciwwskazań, które lekarz ma obowiązek wykluczyć przed każdym obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a jeżeli tak, to w jakim akcie prawnym albo urzędowym dokumencie katalog ten został określony?
9. Z jakich dokładnie źródeł lekarz ma obowiązek korzystać przy „wykluczaniu przeciwwskazań” przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym: z ustawy, rozporządzenia, Programu Szczepień Ochronnych, Charakterystyki Produktu Leczniczego, ulotki dla pacjenta, wytycznych konsultantów krajowych, zaleceń towarzystw naukowych czy innych dokumentów? Proszę o wskazanie rangi prawnej każdego z tych źródeł.
10. Które z dokumentów wymienionych w poprzednim pytaniu mają dla lekarza charakter wiążący, a które jedynie pomocniczy?
11. Na podstawie jakich kryteriów po badaniu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 uzzz, rodzic może stwierdzić, czy lekarz wykluczył u dziecka wszystkie przeciwwskazania do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
12. W razie rozbieżności pomiędzy treścią Charakterystyki Produktu Leczniczego, ulotki dla pacjenta, Programu Szczepień Ochronnych oraz innych wytycznych, który dokument powinien być dla lekarza rozstrzygający przy kwalifikacji do obowiązkowego szczepienia ochronnego?
13. Czy „wykluczenie przeciwwskazań”, o którym mowa w art. 17 ust. 2 uzzz, obejmuje wyłącznie przeciwwskazania sensu stricto, czy również stany wymagające zachowania szczególnej ostrożności, czasowego odroczenia albo konsultacji specjalistycznej? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
14. Jakie elementy wywiadu lekarskiego lekarz ma obowiązek przeprowadzić przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym, aby można było uznać, że przeciwwskazania zostały prawidłowo wykluczone? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
15. Jakie elementy badania przedmiotowego lekarz ma obowiązek przeprowadzić przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym, aby można było uznać, że przeciwwskazania zostały prawidłowo wykluczone? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
16. Czy istnieje urzędowy minimalny standard albo wzór kwestionariusza przesiewowego, który powinien być wykorzystywany przy kwalifikacji do obowiązkowego szczepienia ochronnego dzieci, a jeśli tak, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
17. Czy lekarz ma obowiązek oceniać istnienie przeciwwskazań w odniesieniu do konkretnej szczepionki, która ma być faktycznie podana dziecku w danym dniu, czy jedynie w odniesieniu do szczepienia przeciw danej chorobie zakaźnej ujmowanego abstrakcyjnie? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
18. Czy lekarz ma obowiązek wykluczyć zarówno przeciwwskazania trwałe, jak i czasowe, a także przeciwwskazania dotyczące poszczególnych składników konkretnej szczepionki, która ma być podana dziecku? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
19. Czy lekarz ma obowiązek brać pod uwagę informacje wynikające z dotychczasowej dokumentacji medycznej dziecka, przebytych chorób, wcześniejszych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz wywiadu rodzinnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
20. Czy sam wywiad rodzinny wskazujący na możliwość istnienia przeciwwskazań może stanowić wystarczającą podstawę do odroczenia szczepienia albo skierowania dziecka na konsultację specjalistyczną? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
21. Jakie obiektywne kryteria odróżniają: brak przeciwwskazań, czasowe przeciwwskazanie, długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz trwałe przeciwwskazanie do podania określonej szczepionki? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
22. Czy w przypadku istnienia przeciwwskazania do jednego rodzaju szczepionki, ale nie do innego preparatu służącego realizacji tego samego obowiązku szczepiennego, lekarz ma obowiązek rozważyć zastosowanie preparatu alternatywnego, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
23. Czy w sytuacji, gdy lekarz nie jest w stanie jednoznacznie wykluczyć przeciwwskazań, powinien odroczyć szczepienie do czasu wyjaśnienia wątpliwości, czy może zakwalifikować dziecko do szczepienia mimo takich wątpliwości? Proszę o wskazanie stosownej podstawy prawnej regulującej tę kwestię. Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
24. Czy po przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego rodzic ma prawo otrzymać informację, jakie konkretnie przeciwwskazania zostały przez lekarza rozważone i jakie ustalenia zostały w tym zakresie poczynione, a jeżeli tak, to w jakiej formie powinno to nastąpić? Jeśli Organ dysponuje dokumentem, wytycznymi, standardem, algorytmem, stanowiskiem, analizą albo innym materiałem odnoszącym się do powyższej kwestii, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie; jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
25. Czy odmowa odroczenia szczepienia, odmowa skierowania na konsultację specjalistyczną albo uznanie, że przeciwwskazań nie stwierdzono, powinna być każdorazowo odnotowana w dokumentacji medycznej wraz z uzasadnieniem?
26. Czy Organ dysponuje algorytmem, standardem, wytycznymi, materiałem szkoleniowym albo innym dokumentem opisującym krok po kroku, w jaki sposób lekarz ma „wykluczać przeciwwskazania” przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym w rozumieniu art. 17 ust. 2 uzzz, a jeżeli tak, proszę o jego wskazanie albo udostępnienie. Jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
27. Czy Organ dysponuje analizą, stanowiskiem albo dokumentem określającym, kiedy przeciwwskazanie dotyczy całego obowiązkowego szczepienia przeciw danej chorobie, a kiedy tylko konkretnego preparatu szczepionkowego lub konkretnego jego składnika? Jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
28. Czy Organ dysponuje dokumentem określającym, jakie są skutki prawne i medyczne błędnego wykluczenia przeciwwskazań przez lekarza oraz według jakiego standardu ocenia się prawidłowość takiego badania kwalifikacyjnego? Jeżeli nie, proszę o jednoznaczne potwierdzenie braku takiego dokumentu.
Jeżeli Organ nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na którekolwiek z powyższych pytań, to wnoszę o wskazanie organu lub urzędu, do którego należy się zwrócić, aby taką odpowiedź otrzymać.
